تحول معادله جنگ یمن: از حملات یک‌طرفه تا رویارویی متقابل

بر اساس یادداشتی که در کانال تلگرامی اندیشکده تهران منتشر شده، اظهارات اخیر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی، نمایانگر تغییرات چشمگیری در صحنه نبرد یمن است.

المالکی مدعی شده که انصارالله در دور جدید درگیری‌ها، مجموعاً ۲۲۳۹ پرتابه شامل ۱۱۰۴ موشک بالستیک و ۱۱۳۵ پهپاد به سمت اهدافی در عمق عربستان شلیک کرده است. او همچنین افزود که از ۹ مهرماه تاکنون، انصارالله ۲۰ حمله موشکی به فرودگاه بین‌المللی ریاض انجام داده و حملات این گروه به فرودگاه‌های سعودی ۱۹ کشته و ۳۶۴ زخمی برجای گذاشته است.

در مقابل، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد که عربستان سعودی از آغاز عملیات «طوفان قاطعیت» در ۱۲ سال گذشته، بیش از ۲۷۴ هزار و ۳۰۲ حمله هوایی علیه یمن انجام داده است. وی همچنین از بیش از ۲۳۵۰ حمله موشکی و هوایی عربستان در دوره اخیر درگیری‌ها خبر داد. مقایسه این آمارها، نشان‌دهنده دگرگونی در شرایط جنگ و تغییر نسبت حملات طرفین است که فراتر از صرفاً افزایش تعداد حملات موشکی و پهپادی است.

تغییر در وضعیت جنگ

در سال‌های گذشته، جنگ یمن عمدتاً با برتری هوایی و امکانات نظامی گسترده عربستان سعودی پیش می‌رفت که حملات مستمری را به مناطق مختلف یمن انجام می‌داد. در آن زمان، نیروهای صنعا با وجود فشار نظامی شدید، تلاش می‌کردند توان دفاعی خود را حفظ کرده و ظرفیت پاسخگویی را توسعه دهند. هزینه‌های اصلی عملیات نظامی بر مردم و زیرساخت‌های یمن تحمیل می‌شد و عربستان می‌توانست حملات گسترده‌ای را اجرا کند.

اما آمارهای جدید از دور اخیر درگیری‌ها، وضعیت متفاوتی را نشان می‌دهد. بر اساس ادعاهای هر دو طرف، انصارالله توانسته است حملات عربستان به خاک یمن را با عملیات‌های موشکی و پهپادی پاسخ دهد. اگر در گذشته ریاض می‌توانست جنگ را عمدتاً به داخل یمن محدود کند، اکنون با وضعیتی روبروست که عمق خاک عربستان نیز از پیامدهای درگیری در امان نیست. اهمیت این تحول در تغییر معادله هزینه‌های جنگ است؛ زیرا ادامه حملات سعودی دیگر به معنای تحمیل یک‌طرفه هزینه‌ها به نیروهای صنعا نیست و می‌تواند با پاسخ متقابل در عمق خاک عربستان همراه شود.

افزایش توان رزمی انصارالله

این تغییرات فقط به حملات موشکی و پهپادی محدود نمی‌شود. همزمان با افزایش توان انصارالله برای هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک سعودی، نیروهای صنعا در میدان زمینی نیز پیشروی‌هایی داشته‌اند و مواضع مهمی را در اطراف تعز و حاشیه باب المندب به دست آورده‌اند. این تحولات نشان می‌دهد که نیروهای صنعا همچنان توانایی پیشروی و تثبیت موقعیت خود را دارند و ارزیابی وضعیت جنگ بدون در نظر گرفتن تحولات زمینی در کنار حملات متقابل، تصویری ناقص ارائه خواهد داد.

نگرانی عربستان

در همین راستا، تأکید ترکی المالکی بر تسلیحات انصارالله قابل توجه است. او علاوه بر اشاره به تعداد موشک‌ها و پهپادهای شلیک‌شده، از تجهیز این گروه به موشک‌های بالستیک، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین ابراز نگرانی کرد و مدعی شد که قدرت‌های منطقه‌ای در تأمین این تجهیزات نقش دارند. این ادعاها نشان می‌دهد که توان تسلیحاتی انصارالله به یکی از نگرانی‌های اصلی عربستان تبدیل شده است. با این حال، تأکید بر منشأ تسلیحات، واقعیت تغییر شرایط میدان نبرد را از بین نمی‌برد. سؤال اساسی این است که چرا پس از سال‌ها حملات گسترده نظامی، نیروهای صنعا همچنان توانسته‌اند مقاومت خود را حفظ کنند و اکنون به حملات عربستان پاسخ دهند.

در نهایت، اظهارات المالکی باید در کنار آمار اعلام‌شده از سوی یحیی سریع و تحولات میدانی یمن ارزیابی شود. در حالی که عربستان طی ۱۲ سال گذشته حملات گسترده‌ای را علیه یمن انجام داده، انصارالله توانسته است ظرفیت پاسخگویی خود را توسعه دهد و معادله خبر اسلامی جنگ را از وضعیت حملات یک‌طرفه به شرایطی نزدیک‌تر به رویارویی متقابل تغییر دهد. نگرانی ریاض از موشک‌ها، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین نیروهای صنعا نیز در همین چارچوب قابل درک است: ادامه جنگ دیگر به معنای امکان حمله و تحمیل هزینه به یک طرف، بدون مواجهه با پاسخ طرف مقابل نیست.